Home > Samenwerkingen > Octogram
De 10 belangrijkste ICT-gerelateerde vraagstukken voor gemeenten in 2018

Contact

De 10 belangrijkste ICT-gerelateerde vraagstukken voor gemeenten in 2018

IT ontwikkelingen gemeenten 2018Een mooi nieuw jaar ligt voor ons met nieuwe mogelijkheden, kansen en uitdagingen. Als we afstand nemen van ons dagelijks bestaan, dan zien we dat de wereld in rap tempo verandert:

  • Meer samenwerkingsverbanden waar kennis en kunde wordt gebundeld. Regievoering en het garanderen van de democratische legitimiteit wordt een uitdaging.
  • Nieuwe wetgeving die enerzijds de burgers beschermen en anderzijds bedienen: Digitaal 2017, Digitale agenda 2020, AVG, Omgevingswet en modernisering WEBV.
  • De kracht van social media en de kracht van burgers die zich op een nieuwe manier organiseren.
  • Stormachtige ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid, energievoorziening, bouwen en wonen (nieuwbouw), de transformatie van het sociaal domein (o.a. jeugdhulp).
  • Technische ontwikkelingen zoals o.a. internet of things, blockchain, big-data, machine learning, appifisering die de dienstverlening in hoge mate beïnvloeden.
Een deel van de hierboven genoemde veranderingen zijn “techniek-gedreven” en worden ook wel aangeduid met de term “Digitale Transformatie”. De buitenwereld verandert en het is noodzakelijk dat de interne organisatie gaat meebewegen. Dit alles heeft een stevige impact op de i-functie van de gemeente.

Op basis van deze constatering heeft Native een lijst gemaakt van de 10 belangrijkste ICT-gerelateerde vraagstukken voor 2018:

1.  Integrale visie-vorming: Veel gemeenten zien de noodzaak om nog scherper richting te geven aan de eigen ontwikkeling. Deze gemeentelijke visie geeft houvast voor de toekomst voor alle medewerkers, afdelingen en ketenpartners. Hierbij is Informatievoorziening en ICT vaak een cruciaal onderdeel van de integrale visie. Het stelt de CIO in staat om verbinding te leggen naar o.a. de Digitale Transformatie en kan zo de rest van de organisatie mee nemen bij deze nieuwe kansen.

2.  Nieuw Digitaal Leiderschap: met een veranderende wereld verandert de vraag vanuit de afdelingen en daarmee ook de rol voor de I&A medewerkers. Wat betekent dit voor de individuele I&A-collega’s? Wat betekent dit voor taken, verantwoordelijkheden, kennis en vaardigheden? Het I&A team zal mogelijk meer proactief ondersteunen bij maatschappelijke vraagstukken in plaats van reactief beheren. De totale verandering vraagt om nieuw digitaal leiderschap voor zowel het I&A team als voor de rest van de organisatie.

3.  Innovatie, Innovatie, Innovatie: Naast visie vorming is het ook van belang dat u gaat experimenteren en gaat kijken of u met behulp van nieuwe IT-mogelijkheden creatieve antwoorden kunt geven op maatschappelijke vraagstukken. Denk aan big-data, blockchain, maar ook aan mogelijkheden binnen vakafdelingen zoals slimme lantaarnpalen en stoplichten en pratende vuilnisbakken. Het organiseren van innovatielabs en proeftuinen is een goed middel om energie te genereren. Kijk ook eens bij buurgemeenten, tenslotte hoef je niet altijd zelf het wiel opnieuw uit te vinden.

4.  iKeten- en iNetwerk-management: Met de toenemende concentratie van kennis in samenwerkingsverbanden, is het van belang dat informatiestromen tussen organisaties optimaal geregeld gaan worden. Niet alleen technisch, maar denk ook aan veiligheid en procesaanpassingen en bijvoorbeeld contractueel via een SLA of een DVO. En wellicht kunt u samen ook de innovatielabs organiseren om kennis uit te wisselen.

5.  Continuïteit van ICT-voorzieningen: De ontwikkeling van de cloud is overal aanwezig. Meer en meer software leveranciers bieden alleen nog maar cloud-oplossingen aan. Maar wat betekent dit voor bedrijfskritische- en privacygevoelige data en -processen? Kunt u nog werken als de verbindingen wegvallen? En is uw data veilig? Wie is de eigenaar van de gegevens? Kunt u nog werken in het geval van een flinke calamiteit? Het is van belang om hier nu vast over na te denken. Wellicht is het toch verstandig om een kopie van de meest bedrijfskritische data en systemen on-premise te houden. Over de kosten hiervan zal het bestuur op basis van een impact analyse een besluit moeten nemen.

6.  Omgevingswet: Deze is al meerdere malen uitgesteld, maar dat geeft u de tijd om de juiste voorbereidingen te treffen. De invoering van de omgevingswet heeft, net als de decentralisaties in het sociale domein, een flinke impact. Niet alleen zullen taken opnieuw verdeeld worden tussen verschillende overheidsinstanties, maar ook de hele informatievoorziening tussen deze organisaties gaat op de schop. Maak daarbij gebruik van de richtlijnen en handreikingen die vanuit de landelijke overheid worden aangereikt.

7.  Privacy en beveiliging: Per 25 mei 2018 start de handhaving op de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Als het goed is heeft u dan de gegevensfunctionaris (FG) aangesteld en heeft u een procedure om een Privacy Impact Assessment (PIA) uit te voeren wanneer uw gegevensverwerking een hoog privacyrisico met zich mee brengt. Naast het implementeren en beschrijven van de regels blijft bewustwording van de gemeentelijke collega’s van belang. Ook hier kan een innovatielab helpen.

8.  Digitale Detox: Met het toenemende gebruik van smartphones, apps, social media en andere digitale en technische gadgets, is het ook goed om te realiseren dat er meer is op de wereld. Hou daarom vast aan uw GBV. GBV staat voor “Gezond Boeren Verstand” en geeft u het vermogen om een gezonde balans te vinden tussen de digitale mogelijkheden en de menselijke maat. Leer uw medewerkers en burgers de voordelen van ICT en techniek, maar blijf ook gewoon met elkaar praten. Denk ook aan het fenomeen “verander-moeheid” dat we steeds vaker horen. Vind een goede balans in hoeveel veranderingen uw organisatie aan kan.

9.  Kostenstijging ICT: Zoals ook uit de ICT benchmark Nederlandse gemeente blijkt, nemen de kosten van ICT en informatievoorziening toe. De gemiddelde kosten waren in 2017 gemiddeld € 79,- per inwoner. De toename wordt met name veroorzaakt door de Digitale Transformatie. Hoe gaat u uitleggen dat u meer geld nodig hebt en wat levert het op? Maar ook, welke taken kunt u waarschijnlijk beter en goedkoper uitbesteden? Zijn er mogelijkheden om innovaties te subsidiëren? Een goede iVisie helpt u om deze vragen te beantwoorden.

10.  LAST BUT NOT LEAST Verkiezingen: Op 21 maart 2018 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Realiseer u dat bovenstaande ontwikkelingen een plekje moeten krijgen in het coalitieakkoord. Net als de VNG zal het coalitieakkoord een paragraaf Digitalisering moeten bevatten, waarin richting wordt gegeven aan de “digitale doelen” die de gemeente zichzelf stelt. Voor de korte termijn is het raadzaam om de huidige stand van zaken mbt ICT en digitalisering in kaart te brengen en na te denken over de doelen voor de komende 4 jaar. En dit in lijn met de gewenste ontwikkeling van de gemeente.

De VNG heeft een aantal van deze onderwerpen ook benoemd in haar agenda 2018. Eén ding komt prominent naar voren: hoe zorgt de gemeente ervoor dat ze voorbereid is op haar toekomst? Hoe zorgt de gemeente ervoor dat ze bestaansrecht heeft en richting kan geven aan de ontwikkeling van de lokale gemeenschap?

Wilt u eens verder praten over bovenstaande onderwerpen en de mogelijkheden om stappen te zetten? Bel gerust.
Hartelijke groet, Krystle Koers